Over Pak Harrie

Mijn naam is Ramelan Harrie Djojowikromo

Ik ben geboren in de islamitische maand Ramadhan, vandaar mijn Javaanse naam Ramelan.

Ik ben geboren op 25 september 1942 in het district Marowijne, om precies te zijn op Moengo.

Mijn moeder heette Ponijem en mijn vader Markoen Djojowikromo.

Ik heb 1 zus en 1 broer en een  aantal halfbroers en -zussen, omdat mijn moeder later hertrouwd is met Julius Doelgani.

  1. Jeugd

Tot mijn 15e jaar verbleef ik op Moengo, (eigenlijk in de dorpsgemeenschap Wonoredjo, in de wijk Santèn, ) bij mijn opa en oma Karijoredjo .Later vershuisde ik naar Paramaribo, omdat mijn stiefvader overplaatsing kreeg naar het district Coronie en later Paramaribo.

In mijn jeugd was ik al actief in het sociale leven, ik was o.a. bij de padvinderij.

Uit Moengo ken ik een heleboel mensen, met wie ik nog steeds bevriend ben, o.a. Soeëp Danoe, Ramelan en Toegimin Sowirono en Slamet Nojoredjo (detail: mijn jongere zus is getrouwd met zijn jongere broer).

Wat mij bijgebleven is is het feit dat ik op 16 jarige leeftijd van mijn opa een groenachtige kleur bromfiets kreeg, gemerkt Rabeneick.  Dat was toen een luxe en zowat het hele dorp benijdde mij hierom.

  1. School

Op Moengo waren in mijn tijd 2 christelijke lagere scholen, nl. de EBG- en de RK school.(St.Theresia school)

Dit zijn zg GLO-A scholen en hebben 7 klassen vanwege de godsdienst- en zanglessen. Ik zat op de EBG school.  Nadat ik met goed gevolg  het toelatingsexamen voor het MULO had gedaan, zat ik op de openbare school voor MULO-B, deze school had alleen een B afdeling vandaar de naam en telde slechts 4 klassen. Ik was hier tot de tweede klas gebleven en ging daarna naar Paramaribo op de Calorschool, omdat mijn ouders in Paramaribo gingen wonen.

  1. Paramaribo

Na de Calorschool had ik het toelatingsexamen voor de AMS gedaan. Ondanks dat ik geslaagd was voor het examen leek het me dat de school mij geen voldoening zou kunnen verschaffen in wat ik wilde doen. Ik ging werken en heb ook allerlei baantjes gehad zowel bij de overheid als bij de particuliere sector en ondertussen ook diverse cursussen gevolgd.

  1. Nederland

In 1970.ging ik naar Nederland. Eerst in Rotterdam, daarna in Den Haag en nu woon ik in Zoetermeer. Hier kwam ik om te werken en te studeren. Door mijn vastberadenheid had ik allerlei opleidingen afgemaakt, z.a. sociale verzekeringswezen, management- en organisatiekunde, bedrijfseconomie en –sociologie, ondernemingsrecht, logistiek management, arbeidsmarktpolitiek en Human Resource Management en de modules sociale gerontologie, psychologie verouderingsproces, methoden en techniek en inleiding antropologie van de faculteit Sociale Wetenschappen op de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Na 19 jaren te hebben gewerkt bij de overheid, zowel in Suriname als in Nederland (10 jaar) stapte ik in februari 1980 over bij het project Horizontale Instroming bij de Koninklijke Landmacht..

Hier kreeg ik de kans om allerlei opleidingen te volgen, o.a. de Koninklijke Militaire School (KMS), de Hogere Onderofficieren Vorming (HOOV)., ook werd mij de gelegenheid geboden om mij te verdiepen op het gebied van P&O (Personeel en Organisatie). Hiervoor heb ik allerlei cursussen gevolgd op HBO niveau, alsook HBO Personeel & Arbeid (HRM) behaald.

Vijf jaar voorafgaande aan mijn FLO (Functioneel Leeftijd Ontslag) zocht ik zelf opdrachten op het gebied van P&O om die op vrijwillige basis (slechts vergoeding vervoerskosten) op professionele wijze uit te werken tot adviesnota’s met de nodige aanbevelingen.

Op die manier kreeg ik praktijkervaring op dat gebied, waardoor ik vanaf mijn FLO eigen interim HRM Organisatie en Management opdrachten zocht en uitvoerde tot heden.

Sinds januari 1998 ben ik officieel bij  PUM(Programma Uitzending Manager) als Senior Expert HRM adviseur geregistreerd

.

In die hoedanigheid heb ik allerlei projecten in het buitenland(voornamelijk ontwikkelingslanden) op het gebied van HRM, Organisatie & Management helpen ondersteunen en begeleid, o.a. in Indonesië (Sumatra en Sulawesi), Ghana en Kameroen.

In 1975 kwam een aantal vrienden mij opzoeken en vroeg of ik hen wilde helpen. Men wil een SurJavaanse voetbalvereniging oprichten, die ook voor anderen(etnische groeperingen) toegankelijk is. Een voetbalvereniging dus die ingeschreven moet staan bij de KNVB. Daarvoor moet de vereniging een rechtspersoon zijn. Met mijn HRM achtergrond had ik een concept Statuten en Huishoudelijke reglementen samengesteld en na enkele vergaderingen werd het concept op 24 oktober 1975 goedgekeurd en ingediend bij de Kamer van Koophandel.

De voetbalvereniging De Ster is een feit.
Om de vereniging in de beginperiode zo goed mogelijk te kunnen begeleiden had ik de functie van secretaris bekleed.

Hobby’s en interesses

Mijn werk beschouw ik ook als mijn hobby.

Ook vanwege mijn geprofessionaliseerde hobby heb ik het e.e.a. kunnen realiseren. Sinds 1959 heb ik “de geschiedenis en ontwikkeling van de Surinaams-Javaanse Gamelanmuziek en -cultuur” onderzocht en gedocumenteerd en daarbij ook een onderzoek gepleegd naar het ontstaan van de instrumenten rond 1914.

In 2010 heb ik  het boek in eigen beheer uitgegeven.

Verder heb ik het ontstaan en de voortgang de gamelangroep Bangun Tresna Budaya in 2007 op schrift gesteld.

Door de intensieve samenwerking vanaf 2003 met het Department of Fine & Performing Arts van de Creighton university in Omaha, in de staat Nebraska, USA werd ik uitgenodigd om van 11 t/m 22 november 2005 lezingen, workshops en gamelaninstructies (met Orlando Kromopawiro) te geven. Tevens was ik gastdocent voor de 4e jaarstudenten World People Music and Antropology. Sinds die tijd  kent men in de Verenigde Staten ook de Surinaams-Javaanse gamelan zowel op de universiteit van Omaha als op de universiteiten van Kansas City, San Francisco en Detroit.

Daarnaast heb ik in september 2008 en de daaropvolgende jaren op uitnodiging van ISI (Institut Seni Indonesia) Denpasar lezingen gehouden over de SurinaamsJavaanse gamelan of zo je wilt JavaansSurinaamse gamelan. Dit instituur onderhoudt nog steeds contacten met mij.

De diaspora van de Surinaams-Javaanse gamelan is een feit geworden.

(http://www.isi-dps.ac.id/berita/seminar-dan-%e2%80%9cworkshop%e2%80%9d-surinamese-javanese-music-gamelan-gong-kebyar)

De liefde voor muziek heb ik overgeërfd van mijn vader Markoen Djojowikromo en van mijn moeder Ponijem. Niet alleen was mijn vader verpleger bij de Suralco (vroeger SBM), maar met zijn LO diploma Muziek was hij bandleider van het bekende kroncongorkest Sinar Bulan (Manenschijn) van Moengo. Mijn moeder was de zangeres van het orkest..

Moengo was toen de bakermat van Javaanse cultuur. In die kleine gemeenschap waren 3 gamelanensembles en elk ensemble had een ludruk- en wayang wong afdeling. Daarnaast was ook nog het kroncongorkest Sinar Bulan en niet te vergeten de beroemde band Dom Pedro, met als bassist de heer Dompig, van wie ik gitaarlessen kreeg.

In Paramaribo trad ik samen met mijn zusje Marion vaak voor de radio, AVROS en RAPAR , maar ook op personeelsfeesten van bedrijven (Billiton, Paranam) .

Dit was het begin van een nieuw tijdperk:  jongere beginnende artiesten kregen de kans kregen live op de radio op te treden. Eerst elke zondagmiddag van 2 uur bij de AVROS(Algemene Vereniging Radio  Omproep Suriname) met o.a. de bekende gitarist/fotograaf Andre Steckel.

Ook  Gerda Havertong was vaak van de partij.

Daarna kwam Lydia Emanuels bij de RAPAR(Radio Paraparibo) met een programma als zoiets. Ze was een populaire radio-omroepster en was geliefd onder de tieners.

Ze had veel connectie met de leerlingen van de AMS en Kweekschool. Onder de artiesten bevonden zich Borger Breeveld,  Roy Tjon, Mireille Stolz (Brunings) en Mireille Carillo.

Onder de naam  The Singing Birds en later Arjuna’s maakten wij furore in Paramaribo en omstreken.

Mijn passie en gedrevenheid voor de gamelanmuziek en alle Javaanse cultuuruitingen heb ik van mijn opa’s overgehouden. Sinds mijn prille jeugd hadden ze me meegenomen naar allerlei feesten van de Javaanse gemeenschap, zowel in de eigen regio, als ook in de districten.

Mijn nieuwsgierigheid werd zodanig geprikkeld dat ik besloot die mensen die wat weten van de muziek of cultuur later te interviewen en hun relaas voor het nageslacht te bewaren.

Als resultaat van deze gegevens heb ik dan het boekje uitgegeven over de SurinaamsJavaanse gamelan (zie boven).

Mijn drive om de Javaanse cultuuruitingen aan de jongeren over te dagen had mij doen besluiten om samen met enkele trouwe vrienden een project te entameren.

WAYANGKULIT VERHALEN IN HET NEDERLANDS.

Ik zelf vind het heel erg jammer als straks ons zeer rijke erfgoed teloor gaat, daarom probeer ik om op mijn eigen manier mensen te interesseren voor het fenomeen Wayang.

Eerst in het Nederlands met een korte inleiding wat wayang zoal inhoudt en dan het schaduwspel zelf in het Nederlands opvoeren zodat een ieder dat kan begrijpen. Langzamerhand gaan we naar het authentieke wayangspel  met de hoop dat de jeugd het met beide handen accepteert.

Dit is een geschenk, gratis, ze hoeven maar uit te pakken.

Op 9 december 2012 was de try-out bij Wisma Tunggal Karsa voor een selecte groep en daarna de werkelijke opvoering op 3 februari 2013 ter gelegenheid van de ingebruikname van het gebouw Eekta door Stichting Rukun Budi Utama. Als vaste begeleidingsgroep treedt het gamelanensemble Bangun Tresna Budaya (waar ik ook als actieve kendhangspeler lid van ben).

In april 2013 had ik op uitnodiging van stichting JAZ (Javanen van Amsterdam Zuidoost) ook een voorstelling gegeven in Amsterdam, nu met begeleiding van de gamelangroep LCN 2000. Verder in Den Haag tijdens het evenement Wereldreis in eigen stad.

Het enthousiasme van het publiek, jong en oud, Javaans en anders heeft mij doen besluiten om hiermede door te gaan, niet alleen maar regionaal, maar ook landelijk.

Ik heb veel lezingen gehouden, zowel in het buitenland als in Nederland zelf.

Over gamelan en ook over andere aspecten van de Javaanse cultuur, zeden en gewoonten. Vaak krijg ik een podium van St.Rukun Budi Utama  Haag, St.Manggar Megar en het Sarnamihuis uit den Haag.

Verder ook aan organisaties in Amsterdam (Bangsa Jawa Suriname ing Amsterdam, afgekort BJSA), JAZ en stichtingen in Hoogezand, St.Michielsgestel heb ik mijn bijdrage kunnen leveren.


Niet alleen lezingen, maar ook de Tembangrecitals met kendhang e/o gitaar- en suling(fluit) begeleiding , solo of met een groep, waren alom gewaardeerd.

Als jurylid bij PutriHolland verkiezing  2011, georganiseerd door
st.Rukun Budi Utama, met Sheima Josodimedjo, Miss PH2010

Ondanks mijn druk programma heb ik altijd tijd kunnen reserveren voor het vrijwilligerswerk. Wanneer ik zie dat de oudere Surinaamse Javanen om politieke en economische redenen naar Nederland zijn geürbaniseerd zonder degelijke voorbereiding naar de woon- en leefomstandigheden dan weent mijn hart. Materieel zijn deze mensen zeker vooruitgegaan, maar sociaal zitten ze vaak in een isolement. Ze spreken de Nederlandse taal niet of nauwelijks en de familie (kinderen, kleinkinderen) hebben het zelf heel druk met hun eigen (gezinsleven) dat ze niet vaak bij hen op bezoek kwamen. De televisie staat vaak aan, maar men begrijpt niet wat er zich allemaal afspeelt in de maatschappij, omdat alles in een andere taal wordt doorgegeven. De ondertiteling bij films kunnen ze ook niet lezen. Eigenlijk kijken ze alleen maar plaatjes op de TV. Maar dat deden ze ook in Suriname, dus iets nieuws was het eigenlijk niet. Echter in Suriname zijn ze nog vrijer in hun beweging, ze kunnen nog met buren communiceren en hebben nog enig sociaal leven.

Vaak zijn de radio live-streamings van Radio Garuda Suriname en Radio Mustika een uitkomst voor deze mensen. Op  een oude pc die ze van de (klein)kinderen hebben geërfd luisteren ze naar de uitzendingen van deze stations, in de voor hen vertrouwde Javaanse taal.

Het meest schrijnende van dit fenomeen is dat men zeker op een bepaald tijdstip MOET luisteren vanwege de familie(overlijdens)berichten oftewel Warta Kasripahan.die dan worden uitgezonden.

In het .kader hiervan heb ik namens stichting RBU meer dan 10 jaar studiekringen (onder auspicien van het Haags Cultureel Trefpunt)  verzorgd, eerst bij woongemeenschap Bangun Trisno en later bij Wisma Tunggal Karsa.

Een studiekring is een vorm van onderwijs van ouderen (in beginsel) vanaf 50 jaar. De gedachte is dat ouderen niet moeten worden gezien als mensen die afgeschreven zijn, maar als volwaardige leden van de maatschappij, die -als zij dat willen- hun opgedane kennis en ervaring aan anderen kunnen overdragen.. Eigen initiatief en activiteit van de deelnemers staan centraal. Het komt erop neer dat een groep ouderen met elkaar aan de slag gaat en zich verdiept in een zelfgekozen onderwerp. De begeleider stuurt aan, adviseert, begeleidt en geeft aanwijzingen waar nodig is.

Vanwege deze studiekringen en ander vrijwilligerswerk werd ik op initiatief van stichting RBU  (samen met andere vrijwilligers van RBU) voorgedragen voor de stadspeld van de gemeente Den Haag.

De uitreiking door wethouder Rabin Baldewsingh vond op 9 december 2009 plaats , op het afscheidsfeest van Hariëtte Mingoen, voorzitter van stichting RBU.

Mijn uitspraken tot slot: ik heb veel belangstelling voor veel onderwerpen en ik hecht veel waarde aan de omgeving.

Het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd betekent voor mij geen  begrenzing maar bewust en pro-actief ermee kunnen omgaan.

Harrie Ramelan Djojowikromo

(in gesprek met en opgetekend door S.S.Nojoredjo, sstt)

,